1. Viện Đá Quý-Vàng và Trang Sức Việt

    image
  2. RuBy

    image
  3. SaPhia

    image
  4. Thạch Anh

    image
  5. Cẩm Thạch MYANMA

    image
  6. Đá Màu

    image
  7. Ngọc Trai

    image

Ổ TINH THỂ THẠCH ANH MÀU XANH LÁ XƯA NAY HIẾM

09:36:00 12/11/2013
Thạch anh màu xanh lá xưa nay rất hiếm. Trong tự nhiên, màu xanh lá ở thạch anh thường không phải do các nguyên tố vết gây ra, mà do đá nung nóng tự nhiên lâu năm trong vỏ địa cầu. Còn đá thạch anh tổng hợp (đá nhân tạo) cũng phải qua giai đoạn bức xạ nhân tạo để có được màu xanh lá.


Do nhu cầu về trưng bày nhà cửa theo phong thủy hoặc quan niệm là thạch anh có lợi cho sức khỏe vì chúng hấp thu được các tia phóng xạ, nên hiện nay trên thị trường Việt Nam bán khá nhiều các hốc, ổ chứa nhiều tinh thể thạch anh. Đa số tinh thể thạch anh là không màu hoặc màu ám khói, màu tím và màu vàng. Mới gần đây, xuất hiện các ổ tinh thể thạch anh màu xanh lá (hình 1). Giá bán các ổ thạch anh phụ thuộc kích thước, dáng vẻ của chúng và phụ thuộc màu sắc, độ lớn các tinh thể thạch anh. Giá của các ổ màu xanh lá thường cao hơn những màu khác, giá thấp nhất cũng khoảng vài trăm ngàn đồng.

Hình 1: Các dạng ổ thạch anh màu xanh lá được bán tại thị trường Việt Nam. Có thể chỉ là một ổ duy nhất, hay được ghép lại từ vài ổ nhỏ. Kích thước của hai ổ trên khoảng từ 1 tấc đến hơn 3 tấc. Hình của GĐRV SJC.

Cty GĐRV SJC cũng đã nhận được vài ổ thạch anh màu xanh lá (hình 1) để giám định chúng có phải là tự nhiên hay không. Chúng tôi cũng rất ngạc nhiên vì lần đầu thấy được cả một ổ thạch anh màu xanh lá là điều cực kỳ khó thấy trong tự nhiên, làm cho chúng tôi nghĩ ngay chúng có thể là sản phẩm nhân tạo.

Hình 2: Bên trái, hình chụp gần cho thấy màu lục tập trung chủ yếu ở các chóp tinh thể, các chóp này không còn dạng gốc nguyên thủy, chúng đã bị tái nóng chảy và tái kết tinh kèm theo khuếch tán vật chất tạo màu xanh lá. Trên các mặt hông của các tinh thể mọc ra vô số những tinh thể thạch anh nhân tạo, thế hệ mới và không màu.
Bên phải cho thấy phần phía trong các ổ, còn một số tinh thể thạch anh không bị biến đổi do xử lý, chúng vẫn còn nguyên vẹn tinh thể và không màu. Có lẽ trước khi xử lý người ta đã bịt kín một số các tinh thể bằng một vật liệu màu vàng cam, để không cho các tinh thể này tiếp xúc môi trường xử lý. Hình của GĐRV SJC.

Quan sát dưới phóng đại, thấy bề mặt các tinh thể bị thay đổi nhiều. Hầu hết các mặt bên của các tinh thể đều bị bám lấy một lớp vi tinh không màu, lấp lánh của thạch anh thế hệ mới (hình 2 trái). Ấn tượng nhất là màu xanh lá từ nhạt đến tối hầu như chỉ hiện diện nhiều ở các đầu chóp tinh thể (hình 1 và 2). Quan sát kỹ hơn, thấy các đầu chóp này không có dạng mặt tinh thể sắc nét như trong tự nhiên, các cạnh không được thẳng, các mặt không được phẳng, không thấy các vết chạm trỗ như trong tự nhiên.

Bên dưới một lớp vật chất màu vàng cam, thấy có một số tinh thể không màu (hình 2 phải), không có lớp vi tinh bám vào bề mặt, không có chất màu xanh ở đầu chóp, hình dạng và dáng vẻ bề mặt hầu như còn nguyên của thạch anh tự nhiên.

Qua các đặc điểm trên, cùng tham khảo tài liệu của các nhà ngọc học quốc tế, chúng tôi đi đến kết luận: các ổ thạch anh màu xanh lá ban đầu là ổ tự nhiên, không có màu xanh lá, sau đó đã được xử lý tạo màu.

Phương pháp xử lý các ổ thạch anh giả lập quá trình tự nhiên đó là phương pháp thủy nhiệt (còn gọi là nhiệt dịch). Ổ thạch anh được nung nóng và tăng áp lực trong môi trường dung dịch, chứa nguyên tố crôm. Ở nhiệt độ và áp lực cao, dung dịch làm nóng chảy bề mặt thạch anh tự nhiên, các đầu chóp tinh thể là nơi dễ bị nóng chảy nhất. Sau đó diễn ra phần tái kết tinh, lúc này crôm khuếch tán vào các lớp thạch anh mới ở đầu chóp, tạo màu xanh lá. Mức độ kết tinh không được hoàn hảo như trong tự nhiên, nên các chóp không có hình dáng sắc nét. Các mặt hông khó bị tái nóng chảy hơn nên khó tái kết tinh, nên crôm ít khuếch tán vào. Vào giai đoạn cuối, lúc này nguyên tố tạo màu có lẽ đã hết, quá trình xử lý được hạ thấp nhiệt độ, kéo theo sự hình thành một lớp vi tinh thạch anh không màu bám vào bề mặt rộng lớn của các mặt hông.

Các ổ thạch anh với nhiều loại màu sắc, phục vụ cho những thị hiếu và nhu cầu đa dạng của khách hàng.