1. Viện Đá Quý-Vàng và Trang Sức Việt

    image
  2. RuBy

    image
  3. SaPhia

    image
  4. Thạch Anh

    image
  5. Cẩm Thạch MYANMA

    image
  6. Đá Màu

    image
  7. Ngọc Trai

    image

CÁC VẾT BẨN DO PHÓNG XẠ CÓ HOA VĂN MÀU LỤC

09:07:00 12/11/2013

Các vết bẩn do phóng xạ có màu lục và màu nâu là các đặc điểm phổ biến trên các bề mặt kim cương thô. Chúng được tạo ra khi các khoáng hay chất lỏng chứa các yếu tố phóng xạ tàn dư vẫn còn tiếp xúc với các tinh thể trong một thời gian dài. Quá trình phân hủy phóng xạ tự nhiên tạo ra các hạt alpha làm cho chỗ hỏng cấu trúc nhìn thấy giống như các đốm màu lục và màu nâu.

 

Hình 4: Những vết phóng xạ màu lục này được quan sát trên bề mặt của viên kim cương mài giác màu lục xám có các hoa văn giống như các đường vẽ của các hạt bao quanh viên đá khi nó được chôn dưới quặng bồi tích (bên trái). Hình ảnh DiamondView từ phần khác nhau của cùng viên đá cho thấy phát quang hoàn toàn màu xanh với các đới trơ tương ứng với vùng của các vết do phóng xạ (bên phải). Ảnh của Jonh I. Koivula và Virginia A. Schwartz

 

Các vết phóng xạ thường ở dạng đường tròn và có thể xuất hiện ở dạng rỉ từ bề mặt vào trong kim cương. Những vết này lúc đầu có màu lục, chỉ chuyển sang màu nâu khi đốt ở nhiệt độ thấp tương ứng (cả khi chôn dưới đất hay từ nhiệt độ của vòng cắt). Hầu hết các vết bẩn do phóng xạ đều rất cạn và thường di chuyển trong khi cắt mài. Khi ở dạng viên đá mài giác, chúng thường được thấy như các đốm riêng biệt trên gờ hay các đới nhỏ quanh các khe nứt lên đến bề mặt tự nhiên. Gần đây, phòng giám định ở Carlsbad đã quan sát một viên kim cương có các hoa văn dạng vết bẩn do phóng xạ màu lục rất đẹp (hình 4, bên trái). Viên đá hình chữ nhật, giác cúc biến thể nặng 6 ct này được cho là loại Ia qua sử dụng phổ hấp thu hồng ngoại và nó được phân ở cấp màu lục xám. Tuy nhiên hầu hết màu được tạo ra bởi các vết bẩn do phóng xạ màu lục trên các vết tự nhiên dạng ngấn sâu không di chuyển trong khi cắt mài. Bên trong của viên kim cương thì gần như không màu.

Điều thú vị các vết màu lục sắp xếp thành nhiều đường tròn. Lời giải thích phù hợp nhất cho các hoa văn này là tinh thể gốc được bao quanh bởi các hạt có kích cỡ khác nhau; kim cương có lẽ được khai khác từ quặng bồi tích ở đó sự phong hóa tự nhiên tạo ra một hỗn hợp của các mãnh vỡ khoáng hình tròn. Chúng tôi cho rằng các đường biên của các hạt lớn hơn (được vẽ bởi các vết) có nhiều lỗ hổng hơn và vì thế được lấp đầy bởi nhiều chất lỏng phóng xạ, trong khi đó các vùng không bị dính bẩn của tinh thể tiếp xúc với các hạt mịn hơn được kết chặt hay hàn gắn và vì thế ít lỗ hổng hơn.

Hình ảnh phát quang dưới DiamondView cho thấy đặc điểm thú vị khác: trong khi hầu hết kim cương có phát quang màu xanh thì các điểm từ vết bẩn do phóng xạ và các đường nét thì lại trơ (hình 4, bên phải). Điều này được cho là từ sự sai hỏng do phóng xạ có lẽ đã phá hủy các lỗ hổng tạo ra phát quang. Phải có nhiều nghiên cứu nữa để củng cố kết quả nghiên cứu này. Tuy rằng các vết bẩn do phóng xạ là phổ biến trong kim cương, nhưng thật là hiếm thấy chúng có dạng hoa văn này từ đó đưa ra manh mối về lịch sử địa chất của các tinh thể gốc này. (Theo Christopher M. Breeding và Virginia A. Schwart, trong Lab Notes, G&G Fall 2009)